Yeni Yıl Kararlarınızı Gerçekleştirebilmenin ve Hedeflerinize Ulaşmanın Yolu

Yeni bir yıla girmek büyük ihtimalle sizin de planlar yapmanıza ve bir dizi kararlar almanıza neden oldu: “Artık daha sağlıklı besleneceğim, daha erken yatacağım, daha çok yürüyüş yapacağım, daha çok kitap okuyacağım vb.” Hayallerimizin peşini bırakmamak önemli tabi, ancak çoğumuz yeni yıl sözlerimizi tutmada pek başarılı olamadığımızı biliyoruz. Bazılarımız her yıl tekrar aynı kararları alır ve daha ilk günden bu değişim isteğini unutur gider. Bir araştırma sonucuna göre Amerikalıların yüzde 45’i yeni yıl kararları alıyor, ancak yalnızca yüzde 8’i hedeflerini gerçekleştirmeyi başarabiliyor. Düşündürücü, ama umutsuzluğa kapılmayın! Belki de hedef belirleme konusunda yeni bakış açıları geliştirmemiz gerekiyor. Bu konuda birkaç uzmanın görüşlerini takip ediyorum; onlardan ve çokuluslu proje deneyimlerimden edindiğim çıkarımlarımdan bazılarını günlük hayatımıza uyarlayarak sizlerle de paylaşmak istedim. Bu yardımcı adımları sıralamadan önce iki yararlı kaynak önerim var:

—SMART hedef belirleme konusunu buraya tıklayarak önceki yazılarımdan okuyabilirsiniz.

—Bahri Karaçay’ın “2017’yi Başarılı Kılmanın Sırrı” adlı podcastini buraya tıklayarak dinleyebilirsiniz.

Doğru kararlar almak ve bu kararları gerçekleştirmek için neler yapabiliriz? İşte öneriler:

1- Değerlerinizle uyumlu hedefler belirleyin

Birçok kez gerçekçi olmayan hedefler koymak gibi bir hataya düşeriz. Oysa, “olsa da olur, olmasa da” türünden hedefler koymak doğru bir yöntem değildir. Kararlılığınızı kaybetmek istemiyorsanız kişisel değerlerinizle uyumlu ve sizin için önemi olan hedefler belirleyin.

fitsmallbusiness.com sitesi kurucusu ve yazar Marc Prosser, en büyük hatanın, yapmayı istediğimiz şey yerine yapmamız gereken bir şeyi hedef olarak belirlemek olduğunu söylüyor ve şunu ekliyor: “Öncelikli olarak yapmak istediğiniz bir şeyi yapmak, istemediğiniz bir şeyi öncelikli yapmaktan daha kolaydır.” Prosser ayrıca, başarılı hedef koymanın bir kuralının, yapmak istediğiniz şeyden ziyade kim olmak istediğinizi belirlemek olduğunun altını çiziyor. Bu nedenle, önce kendimize ait ‘değerlerimizi’ belirleyerek işe başlamak önemli. Sizin için hayatta neler önemli? Bunu anlamak için biraz zaman ayırmak gerekiyor. Hayatımızda yaptığımız şeylerin altında aslında bizi biz yapan değerlerimiz yatar. Oysa birçok kez hedef belirlemeden önce kendi değerlerimize bakmayı unuturuz. Örneğin, eğer sizin için kişisel ilişkileri güçlendirme değer ifade ediyorsa, bir arkadaşınızı aramak veya her hafta belirli bir saatte bir akraba ziyaretinde bulunmak şeklinde daha SMART bir hedef belirleyebilirsiniz. Değeriniz ekonomik olarak bağımsız olmak ise, çözüm örneğin her ay maaşınızın belirli bir yüzdesini biriktirmek olabilir.

Bir eğitim enstitüsü ve exploringtomorrow.org sitesi kurucusu Ryan O’Donnell, uygulamalı davranış analizi çalışmalarında da değer odaklı hedef belirlemenin önemli olduğunu bulmuştur. “İyi hedefler belirlemek, yaşamınızda büyük önem verdiğiniz alanları gözden geçirmekle başlamalı” diyor ve bunun için bir önceki hafta her bir konuya ne kadar zaman ayırdığımıza bakmayı öneriyor. Çalışmalarında bunun çok sıklıkla, insanların hedef belirleyebilecekleri alanları hızla görmelerine yol açtığını bulduğunu belirtiyor.

2- Alışkanlıklarınız dışında yöntemler geliştirin

İyi bir planı olmayan işlerden pek fazla bir şey beklemeyiz. Değerlerimize dayalı doğru türde hedefler belirledikten sonra bunları başarmamıza yardımcı olacak en önemli unsur, doğru stratejiler geliştirebilmemizdir. Strateji geliştirmenin, işini kurmasında ve hedeflerine ulaşmasında nasıl yardımcı olduğunu gören klinik psikolog Stephanie O’Leary, “Belirli stratejiler olmadan, değişimin gerçekleşmesi pek olası değildir, çünkü hepimiz çoğu zaman alışkanlıklarımız tarafından yönlendiriliriz” diyor ve ekliyor: “İyi bir oyun planı oluşturduğunuzda, davranışınızı değiştirme ihtimaliniz yüksek olur.”

3- Çevrenizi ve koşullarınızı iyi tanıyın

Değerlerinizle uyumlu hedefler belirleyip,yöntemlerinizi uygulamaya başlamak önemli bir adım, ancak istediğiniz davranış değişiklikleri için sırf kendi irade gücünüzün yeterli olacağını düşünmeyin. Çevrenizin, hedeflerinizin başarısı ya da başarısızlığı ile yakından ilişkili olduğu tespit edilmiş. Bu konuda yapılan çalışmalarda, insanların hayatlarını nasıl değiştirebilecekleri konusunda başlangıçta büyük fikirleri olabileceği, ancak zaman geçtikçe çevrelerine uyup genellikle aldıkları kararlara ters düşen eski alışkanlıklarına döndükleri tespit edilmiş. Çevremizi her yönden kontrol etmemiz imkânsızdır, ancak potansiyel olarak bizi hedeflerimizden vazgeçirebilecek durumlara karşı önceden plan yapmak, yolumuza devam edebilmenizi sağlar. Proje tasarımında olduğu gibi hedeflere ulaşmanın önündeki potansiyel riskler tanımlanıp analiz edilebilir. Hedefe ulaşmamızın önünde ne tür çevresel sorun ve riskler bulunuyor? Bu riskleri ortadan kaldıracak ne tür önlemler geliştirilebiliriz? Ayrıca, hedeflerinizi paylaştığınız bir topluluğa sahip olmanız başarınızı etkiler. Bu, motivasyonunuzu artırır ve diğer insanlardan bir şeyler öğrenmenizi sağlar.

4- Küçük kazanımlarla ilerleyin ve kendinizi ödüllendirin

Daha büyük hedeflerle uğraşmadan önce küçük kazanımlar elde edecek şekilde “her seferde bir adım” ilerlemeyi deneyin. Örneğin hedefiniz daha sağlıklı bir yaşam ise, bunun için spor salonunda her gün bir saat boyunca egzersiz yapmaya kendinizi zorlamak yerine, haftada iki, üç kez serbest yürüyüş yapmakla başlayın. Bu yürüyüşler size kolaylaştıktan sonra, daha büyük bir hedefe doğru ilerleyin. Küçük bir başarının size kazandıracağı güven, güçlenmenizi ve daha fazla değişim istemenizi sağlayacaktır.

Genellikle değerli bir şey elde edildikten sonra ilk heyecan azalır ve elde edilen başarı da sıradanmış gibi unutulur. Oysa, ister kişisel isterse mesleki alanda olsun, küçük kazançları kutlamak hedeflere ulaşmada en etkin faktörlerden biridir. Güven kazandırır ve devamlılığı sağlar.

5- Ne kadar yol aldığınızı ölçün ve değerlendirin

Hedefinize doğru yol alırken elde ettiğiniz sonuçları görmek için bir ölçütünüz yoksa, eylemlerinizin pek bir anlamı olmayacaktır. Hedefleri ölçmenin birçok farklı yolu vardır. Bazı insanlar basit bir listeyle süper işler yapabilir, diğerleri ise günlük görevlerini düzenli olarak takip edebilecekleri bir takvim oluşturmayı severler. Yapmaya başladığınız işleri devam ettirmenin eğlenceli bir yolu, nihai hedefinize doğru küçük bir adım attığınızda, kendinize bir yıldız veya gülen yüz vermektir. Hedeflerinizi titizlikle izlemek, değerlerinizi, stratejilerinizi ve davranışlarınızı analiz etmenize ve gerektiğinde düzenlemeler yapmanıza olanak tanır. Hesap verebilirlik, başarı şansınızı arttırır. İzlediğiniz yolun doğru olup olmadığını, bir iyileştirmeye veya bir değişiklik yapmaya ihtiyaç olup olmadığını görmenize yardımcı olur.  Bu arada süreç içerisinde değerlerinizi de yeniden gözen geçirebilirsiniz: Daha önce belirlediğiniz hedefler şimdiki yaşama bakışınızla hâlâ uyumlu mu?

6- Doğru araçları ve teknolojiyi kullanın

İster kalem kağıt kullanmayı seven bir olun, isterse akıllı telefonundan gözünü ayıramayan biri, hedeflerinizi izlemek için kullanılabilecek çok sayıda ücretsiz ve düşük maliyetli araç var. En basiti, ajanda kullanmak ve günlük tutmaktır. Zihin haritalama, bütçe takibi veya günlük tutmada deneyebileceğiniz İnternet’te çok sayıda uygulama var: Mind Mapping, You Need a Budget, Journal Story bunlardan birkaçı.

Zaman hızla akıyor, eğer yeni yıl hedeflerinize önem veriyorsanız, aktardığım uzman görüşlerinden yararlanın ve 2017 kararlarınızı gerçeğe dönüştürün.

Mutlu yıllar!

Buraya tıklayarak size yeni yıl teşekkür mesajımı okuyabilirsiniz.

Takip edin

Baki Karaçay

20 yılı aşkın süre profesyonel tecrübe sahibi Mühendis ve Kamu Yönetimi Uzmanı. Halen AB Projeleri Koordinatörü ve Proje Döngüsü Yönetimi Eğitmeni görevlerini yürütüyor. Fotoğraf çekmeye üniversite yıllarında, dijital fotoğrafa ise yoğun olarak 2011'de başladı. ANFAD Temel Fotografi Eğitimlerinde Çekim Teknikleri ve Kompozisyon dersleri veriyor.
Takip edin