Temel Fotografi Dersleri

TFD06 – Ufuk Çizgisi ve Görüntüyü Düzgün Çerçeveleme

Fotoğralarınızı doğru çerçevelemenin temel kuralı olan ufuk çizgisini hizalamayı öğrenin!

Bir sabah sahilde nefis bir manzara ile gündoğumunu karşıladığınızı hayal edin! Eşsiz bir fotoğraf fırsatı yakalamış olmanın sevincini yaşıyorsunuz. (Face’ten paylaşmak için müthiş bir kare :) Heyecanla akıllı telefonunuzu kaldırdınız veya üçayağınızı kurdunuz, kameranız hazır ve bu harika görüntüyü fotoğraflamak üzeresiniz. Ama deklanşöre basmadan önce bir an durun! Yan yatmış, doğaya aykırı, eğik bir görüntü çıksın istemiyorsunuz, değil mi? Elbette istemiyorsunuz!

Güzel bir fotoğraf için öncelikle doğru bir kadrajlama (çerçeveleme) şart! Eğer kameranızı doğru eğimde tutmazsanız fotoğrafınızda denizler yokuş aşağı akıyor, ağaçlar veya binalar devriliyor gibi çıkar. Peki bunu önlemek için neye dikkat etmeniz gerekir? Acaba sürekli dengeli fotoğraflar çekmenin kolay bir yolu var mı? Evet, düzgün hizalı fotoğrafın basit bir kuralı var! Bugün bu kuralı görelim.

Doğru çerçevelemenin temel kuralı

Fotografinin temel kurallarından biri de kameramızı tutarken görüntüde belirleyeceğimiz yere paralel yatay bir düzlemi esas almaktır. Başka bir değişle, kameranızı doğru tutmanız için yapmanız gereken, çerçevenizin alt veya üst kenarını yere paralel tutmaktır. Aklınıza şu soru gelebilir: Görüntüde birkaç farklı yatay düzlem olması halinde bunlardan hangisini esas alacağız? Aşağıdaki fotoğraftaki gibi sahile vuran beyaz dalga köpüklerinin oluşturduğu yatay düzlemi mi esas almalıyız?

Sahile vuran beyaz dalga köpüklerinin oluşturduğu yatay düzlem bu perspektifte yanlış bir seçim.

Yoksa buradaki gibi iskele doğrultusunda bir düzlemi mi esas almamız gerekir?

İskele doğrultusunda bir düzlemi mi esas aldığımızda diğer nesneler yana yatmış görünüyor.

Hayır, ikisi de değil. Doğru yöntem “ufuk çizgisini” esas almaktır.

Ufuk çizgisi nedir?

Daha ilerisini görmediğimiz en uzak mesafede, yerle gökyüzünün birbirinden ayrıldığı düz yatay çizgiye “ufuk çizgisi” denir. Ufuk çizgisinin özelliği yere paralel bir düzlem olmasıdır. Doğru belirlediğiniz ufuk çizgisi üzerinde hatlar yer çekimine göre doğal ve dengelidir. Bir mekâna baktığımızda beynimiz ilk anda bu doğal durumu kavrar; buna göre güzellik, normallik veya eğiklik, sorun gibi yorumlar yapar. Aynı ilke fotoğraf için de geçerlidir.

Burada örnek olarak kullandığım Beldibi’nde gündoğumu fotoğrafımı ele alalım. Doğada normal koşullarda dalgalar da yere paraleldir, iskele de, denizin yüzeyi de. Fakat ufuk çizgisinin tanımında, “en uzak mesafede” demiştik, hatırlayın. Doğada anahtarımız bu! Dolayısıyla dikkate alacağımız ufuk çizgisi, en uzak mesafede olan, yani denizin ileride gökyüzü ile ayrıldığı yatay düzlemdir. Ufuk çizgisi örneklerimizdeki gibi görünür halde de olabilir, örneğin, ağaçların veya binaların ufuk çizgisini kapadığı manzaralarda görünmeyen plânda da kalabilir. Ancak bakış noktanıza göre diğer yatay düzlemler yanıltıcı olabilirken, ufuk çizgisi hiçbir zaman yanıltmaz.

Doğru tespit ettiğiniz ufuk çizgisi üzerinde hatlar yer çekimine göre doğal ve dengelidir.

Şimdi arşivinizdeki daha önce çekmiş olduğunuz fotoğraflara bir göz atın; belki de birçoğunda bir şeylerin yanlış gittiğini hissettiren nedenin ufuk çizgisine dikkat etmeyişiniz olduğunu farkedeceksiniz. Bu kurala dikkat ettiğinizde fotoğraflarınızın daha doğal ve güzel çıktığını, fotoğraf çekmekten daha çok keyif aldığınızı göreceksiniz.

Peki, ufuk çizgisine göre fotoğrafımızı çerçevelemenin kolay, pratik yolları var mı? Varsa nelerdir? Ayrıca denizdeki gibi bir ufuk çizgisi göremediğimiz ortamlarda neyi esas alacağız ve düzgün çerçevelediğimizden nasıl emin olacağız? Aşağıdaki başlığa tıklayarak bu soruların yanıtlarına da erişebilirsiniz.

Kadrajımızı Ufuk Çizgisi ile Hizalamanın Pratik Yolları

Görüşmek üzere! Fotoğraf çekmeye devam edin!

Paylaşmak önemsemektir.

Yazar Hakkında

Baki Karaçay

20 yılı aşkın süre profesyonel tecrübe sahibi Mühendis, Yönetici ve Eğitmen. Halen çokuluslu AB projelerinde Koordinatörlük ve Proje Döngüsü Yönetimi (PCM) Eğitmenliği görevlerini yürütüyor. Gönüllü olarak fotoğrafçılık, kayak ve bağlama dersleri veriyor. Ödüllü fotoğrafları ve yayınlanmış yazıları var.