Fotografi Temel Fotoğraf Temel Fotografi Dersleri

TFD04 – Süper Bir Kompozisyon Tekniği: Üçte Bir Kuralı

Üçte bir kuralı, fotografiyi öğrenen herkesin büyük ihtimalle ilk karşılaştığı en etkili kompozisyon tekniğidir. Basit, ancak sonuçları fotoğraflarınızda önemli düzeyde fark yaratan bir tekniktir. Nedeni ve gerekçelerinden yola çıkarak şimdi bu kuralı görelim.

Önemli görsel elemanları üçte bir kuralına göre yerleştirin

Fotoğrafımda ana görsel elemanlar tam merkezde olmayacaksa, çerçevemin neresine yerleştirmeliyim? Sorumuz bu. Etkin iletişime işaret eden bir atasözümüz var, hatırlayın: “Kızım sana söylüyorum, gelinim sen işit!” Doğrudan yerine dolaylı, ima yollu bildirim. Etkili iletişimin önemli bir yolu budur. Benzer şekilde, tercih etmemiz istenen bir şeyin de ısrarla gözümüze sokulmasından hoşlanmayız. Seçimin bize bırakılmasını, seçenekleri görüp kendi zevkimize göre karar vermeyi daha çok isteriz. Üçte bir kuralının ardında da bir bakıma bu ima yollu mesaj aktarım prensibi yatar. Görüntünün tam ortasına konan şeye değil, dikkatimiz hemen merkezi çevreleyen belirli noktalara çekilir. Bu bakış, görüntünün bütününe dair daha kapsamlı bir algı da sağlar. Dolayısıyla fotoğrafta önemli görsel elemanların, merkezin etrafındaki bu ilgi odağı bölgelere yerleştirilmesi mesajın aktarımını güçlendirir. Doğada bu tür sarmal yapılı bir çok şeyi görmeye beynimizin alışık olması bunun temel nedeni olabilir. Bu prensip doğrultusunda şekillenen yapıları estetik buluruz. Aşağıdaki fotoğrafa bakarak ve alttaki “altın oran” konusundaki açıklamalarımı okuyarak ne demek istediğimi daha iyi anlayabilirsiniz.

Aeonium tabuliforme © Max Ronnersjö | commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19108050

Üçte bir kuralını hemen uygulayın

O halde, fotoğraflarımızda bu prensibi uygulayarak izleyicilerin dikkatini istediğimiz noktaya çekebiliriz. Birçok kamerada, hatta akıllı telefonların kamera arayüzlerinde bunu kolayca yapmanızı sağlayacak kılavuz çizgiler bulunmaktadır. Olmasa dahi, basit bir yöntemi var: Çerçevenizi dikey ve yatay hayali çizgilerle 3 x 3 = 9 kutucuğa bölün ve ana konunuzu bu hayali çizgilerin kesiştiği, merkezle köşeler arasındaki 4 noktadan uygun olanına yerleştirin. Kompozisyonunuz daha güzel ve konunuz daha dikkat çekici hale gelecektir.

Üçte bir kuralı için çerçeve içerisinde hayali kılavuz çizgiler ve kesişim noktaları

İşte bu kurala göre bir kompozisyon örneği. Acaba bu fotoğrafı güzel kılan nedenlerden biri de ana görsel elemanımız olan ayıcığa üçte bir tekniğine göre yer verilmesi olabilir mi?

Emerald Pool by Baki Karaçay ✅ on 500px.com

Emerald Pool by Baki Karaçay ✅ on 500px.com


Bu sorunun yanıtı için konunun gerisindeki bilimsel bulgulara ve yukarıda değindiğim doğadaki bu sarmal yapıların özelliğine bakalım.

Altın oran ve gizemi

İnsan gözünün estetik açıdan sürekli olarak üçte bir kuralına uygun görüntüleri tercih etmesinin ardında, doğada ve insan bedeninde sıklıkla karşılaştığı “altın oran” dediğimiz gizem yatar. Altın oran, fiziksel evrende var olan sayısal bir değerdir: 1,618. Bu sayı, bütün ile parçaları arasında olan sayısal ve aynı zamanda geometrik bir bağlantıya işaret eder. 1’in 0,618’e oranı, aynı zamanda ikisinin toplamı olan 1,618’i verir. (Altın oran ve gizemi hakkında daha ayrıntılı bilgiyi buraya tıklayarak okuyabilirsiniz.) Doğada birçok şey sayısal olarak bu ilginç oranın izlerini taşıdığı gibi altın oranla meydana gelen sarmal yapı birçok canlı ve cansız varlığın biçimini oluşturur. İnsan yüzündeki organların, kol ve parmaklardaki eklemlerin ölçüsünde, papatya vb. bitkilerin yaprak sayısında, ayçiçeği ve kozalak gibi yapıların üzerindeki dizilimlerde, salyangozun kabuğunda ve daha birçok şeyde altın oran ve altın sarmal yapı bulunur.

Kompozisyonun en temel tekniği olarak bilinen üçte bir kuralı, aslında altın oranla oluşan bir dikdörtgendeki altın noktalara en yakın hayali dört bölgeye işaret eder. Önemli görsel elemanların fotoğrafta bu bölgelere yerleştirilmesi, görüntülerin estetik açıdan göze hitap etmesini sağlar ve konuyu daha dikkat çekici hale getirir.

Üçte bir tekniği, fotografi konusunda henüz çok şey öğrenmiş olmasanız bile, uygulayarak harika sonuçlar elde edebileceğiniz ve sürekli çalışan süper bir yöntemdir. Hemen uygulayın, fotoğraflarınızın daha ilginç hale geldiğini ve fotoğrafçılığınızın önemli ölçüde gelişmeye başladığını göreceksiniz.

Bir sonraki derste “Dijital Fotoğrafçılığın 2 + 2 Ana Konu Başlığını” göreceğiz. Bu incelikleri ve teknikleri adım adım kavradıkça her geçen gün kendinizi daha donanımlı hissedecek ve daha iyi fotoğraflar çekeceksiniz.

Görüşmek üzere. Fotoğraf çekmeye devam edin!

Önceki | Sonraki →

Yazar hakkında

Baki Karaçay

20 yılı aşkın süre profesyonel tecrübe sahibi Mühendis ve Kamu Yönetimi Uzmanı. Halen Antalya Valiliği Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Bürosu'nda Koordinatörlük görevini yürütüyor. Çokuluslu AB Projeleri yanısıra Proje Döngüsü Yönetimi Eğitmenliği yapıyor. Gönüllü olarak Fotoğrafçılık ve Kayak dersleri veriyor, bağlama çalıyor. Ödüllü fotoğrafları ve yayınlanmış yazıları var.

Yorumunuzu Ekleyebilirsiniz